تقدیم به هادی همتی نژاد که تلاش دارد از سیاست بنویسد

بدون شک مهم ترین سخنرانی سالیانه رییس جمهور آمریکا، سخنرانی 25 فوریه در کنگره است. در این سخنرانی برنامه های سالیانه درونی و برونی آمریکا مرور می شود. از اولین سخنرانی اوباما در کنگره به عنوان متفاوت ترین سخنرانی روسای جمهور در طول ادوار مختلف می توان یاد کرد. اوباما برخلاف اسلاف خود بیشتر تلاش کرد به عنوان یک مدیر اصلاحگر سخن بگوید تا یک امپراتور یکه تاز و تهدیدگر! او عمده سخنرانی خود را به وضعیت وخیم اقتصادی آمریکا گذراند و همان گونه که پیش بینی می شد افغانستان و صلح اعراب و رژیم صهیونیستی مهمترین سوژه های بین المللی او بودند. این کاملا با موضع جورج بوش مبنی بر حل بحران خاورمیانه با مهار عراق ، ایران و سوریه و حذف گروه های ضد اسراییلی متفاوت بود. به تعبیر دیگر بوش به دنبال حذف مخالفین اسراییل بود و اوباما به دنبال حل اختلاف معارضین با اسراییل!

عجیب ترین نکته سخنرانی اوباما نام نبردن از ایران بود. ایران سالها بود که یکی از پای ثابت های اظهارات روسای جمهور آمریکا شده بود. اوباما از زمان کسب اکثریت آرا در مورد ایران سخن قابل اعتنایی نگفته است و این مسئله خشم گروه های صهیونیست را نیز به باعث شده است. اوباما حتی از نامه نصیحت گونه دکتر احمدی نژاد گذشت و دنیس رایس نماینده ویژه خود در خاورمیانه را _که موضعی کاملا ضد ایرانی دارد_ در مورد ایران خلع ید کرد تا نشان داد برنامه ای کاملا متفاوت و خاص در خصوص ایران دارد.

او می توانست چون پیشینیان با تکرار اتهامات نخ نما ضمن راضی کردن لابی گران درون آمریکا سایه ترس را باقی گذارد اما اوباما به عنوان یک سیاست مدار حرفه ای نشان داد سیاست عرصه احساسات شخصی یا تاریخی نیست. عمل و سخن سیاسی به نقشه نیاز دارد و تا تدوین این برنامه عمل سکوت بهتر از موضع هیجانی است.

بدیهی است با توجه به نقش ایران در منطقه این سکوت نمی تواند زیاد ادامه یابد. اما آنچه برای من مبهم است توان خویشتن داری سیاسیون درونی پس از هرگونه اعلام موضع مثبت یا منفی اوباما است. متاسفانه هنوز نتوانسته ایم با برنامه ای جامع در حوزه سیاست بین الملل حرکت کنیم. سیاسیون ما با تحلیل های لحظه ای و بر اساس احساس تکلیف شخصی اعلام موضع می کنند و این در برابر پیچیدگی دمکرات ها خطرناک است. سابقه نشان داده است آنها تلاش خواهند کرد با کشف همین اختلافات درونی از درون ایران را به بحران برسانند لذا شایسته است هرگونه اعلام موضع بر له یا علیه آمریکا با خویشتن داری ، تدبیر و یک صدایی همراه باشد.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

پی نوشت:

1. هنوز دلم می گوید کاش با آمریکای شفاف جمهوری خواهان طرف بودیم تا آمریکای مرموز دموکرات ها! ایران راه معامله و مجادله با جمهوری خواهان را بهتر بلد است!

2. آن قدر مثال از ناهماهنگی در سیاست بین الملل در ذهن دارم که می توان با آن کتاب نوشت. پیشنهاد می دهم یک علاقه مند این تعارضات موضعی را موضوع پایان نامه خود قرار دهند. شاید بتوان از مصر به عنوان بدترین سیاست گذاری تاریخ ایران نام برد. نه به آن شیفتگی پیش از انقلاب و نه به این خصومت بدون پایان بعد از انقلاب. و عجیب تر آنکه در این وخامت اوضاع کسی بگوید می توانیم همین فردا سفارت مان را در مصر برپا کنیم .

3. با مزه ترین احساس تکلیف سیاسی را اظهار نظر در مورد بستن تنگه هرمز می دانم. یکی احساس تکلیف کرد و گفت اگر فلان کنند تنگه هرمز را می بندیم. دیگری گفت درست است که اسمش تنگه است ولی آنقدرها هم تنگ نیست که بشود با زدن چند کشتی آن را بست!!