گفتمان کار احمدی نژاد ، پارادایم گفتمانی خاتمی
يكي از مباحث پرطرفدار محافل اجتماعي-سياسي ايران، نقادي دولت هاي حاكم است. به جز دولت هاشمي كه در بمباران تبليغاتي افكار عمومي، هاله اي از قداست به خود داشت، ساير دول، بخش قابل توجهي از انرژي خود را مصروف پاسخگويي به ايرادات وارده يا منتسبه مي كنند. هميشه اين ادعا مطرح بوده است كه حجم نقادي( يا به تعبير دولت حاكم حجم تخريب) نسبت به گذشته بي سابقه بوده است. در این مقال تلاش می کنم با کمترین ارزش گذاری به روایت یافته های شخصی ام از ميزان و نحوه نقادي دولت های خاتمی و احمدی نژاد بپردازم. به جهت رعايت اختصار، ضمن احترام به روسای جمهور، از ذکر القاب، پرهيز شده است.
پیروزی خاتمی بر چندین سال اندیشه ورزی جریان دیگراندیش در کنج پژوهشگاه ها پایان داد و جامعه را با موجی از اندیشه های متفاوت مواجه ساخت. در برابر این هجوم ناگهانی، جریان سنت گرا، سیاست دفاع توجیه گرانه از وضع اندیشه ای موجود و نقد ریشه ای رقیب را اغاز کرد. از سوی خاتمی یا حامیانش ایده یا اندیشه ای جدید به جامعه پمپاژ می شد و رقیب با تمام اندک ابزارهای موجود به نقد و طرد آن می پرداخت. ماحصل این چالش ایجاد و تثبیت پارادایم گفتمانی خاتمی بود. پارادایم بدین معنا است که با تجمع خرده اندیشه های اقماری گرد کانون اصلی، به مرور ثقل اندیشه دست نیافتنی شده و بدیهی فرض می شود.به تعبیر دیگر خرده اندیشه ها سنگرهای مدافع اندیشه مرکزی محسوب می شود.
معتقدم همه فعالان و سخنوران در پنج سال اول ریاست خاتمی ، در زمین مطلوب خاتمی بازی می کردند. وبه تقویت گفتمان خاتمی کمک می کردند. خاتمی از ان زمان دچار چالش شد که عده ای خارج از پارادایم حاکم ، جهت مطالبات را به سمت مسایل اقتصادی بردند و خاتمی هم خواسته یا ناخواسته به پاسخگویی کشانده شد. از سال پنجم خاتمی نتوانست بین جهت گیری شیک و کتابی خود با مسیر تازهء خشن و واقعی مطالبات اقتصادی گفتمان جدید بنا کند و نهایتا در چالش گفتمانی کارامدی و عدالت غرق شد.
احمدی نژاد هرچند در انتخابات با تکیه بر گفتمان عدالت طلبی کرسی خطیر ریاست جمهوری را فتح کرد اما در ادامه با عملگرایی یا به تعبیر خودش کار بی وقفه برای مردم نخواست یا نتوانست جامعه را با گفتمانی تئوریک درگیر کند و نتیجه این شد گفتمان کار او بدون حلقه های پیرامونی بی مدافع ماند تا با کوچک ترین خرده نقادی دچار تشکیک جدی شود.
معتقدم حجم نقادی دولت خاتمی بیشتر از دولت احمدی نژاد بود اما به دلایلی که ذکر شد انتقادات نه تنها تاثیر منفی در مقبولیت خاتمی نمی گذاشت که جایگاه او را تحکیم می بخشید اما دولت احمدی نژاد تاثیر تخریبی بیشتری از انتقادات می پذیرد
در دور اول ریاست جمهوری، خاتمی سخنوری می کرد و احمدی نژاد کار می کند. خاتمی گفتمان خود را به پارادایم غالب مبدل کرد و با تمام فشارها، در امان ماند. احمدی نژاد خستگی ناپذیر کار می کند و با انتقادات کوچک هم تحت فشار قرار می گیرد. باید ماند و دید احمدی نژاد تا کجا می تواند با این رویکرد ادامه دهد؟ و در انتخابات 22 خرداد جامعه مجددا به گرایشات گفتمان محور معطوف می شود یا رویکرد کار محور را با احمدی نژاد یا دیگر مدعیان ادامه می دهد؟
پیروزی خاتمی بر چندین سال اندیشه ورزی جریان دیگراندیش در کنج پژوهشگاه ها پایان داد و جامعه را با موجی از اندیشه های متفاوت مواجه ساخت. در برابر این هجوم ناگهانی، جریان سنت گرا، سیاست دفاع توجیه گرانه از وضع اندیشه ای موجود و نقد ریشه ای رقیب را اغاز کرد. از سوی خاتمی یا حامیانش ایده یا اندیشه ای جدید به جامعه پمپاژ می شد و رقیب با تمام اندک ابزارهای موجود به نقد و طرد آن می پرداخت. ماحصل این چالش ایجاد و تثبیت پارادایم گفتمانی خاتمی بود. پارادایم بدین معنا است که با تجمع خرده اندیشه های اقماری گرد کانون اصلی، به مرور ثقل اندیشه دست نیافتنی شده و بدیهی فرض می شود.به تعبیر دیگر خرده اندیشه ها سنگرهای مدافع اندیشه مرکزی محسوب می شود.
معتقدم همه فعالان و سخنوران در پنج سال اول ریاست خاتمی ، در زمین مطلوب خاتمی بازی می کردند. وبه تقویت گفتمان خاتمی کمک می کردند. خاتمی از ان زمان دچار چالش شد که عده ای خارج از پارادایم حاکم ، جهت مطالبات را به سمت مسایل اقتصادی بردند و خاتمی هم خواسته یا ناخواسته به پاسخگویی کشانده شد. از سال پنجم خاتمی نتوانست بین جهت گیری شیک و کتابی خود با مسیر تازهء خشن و واقعی مطالبات اقتصادی گفتمان جدید بنا کند و نهایتا در چالش گفتمانی کارامدی و عدالت غرق شد.
احمدی نژاد هرچند در انتخابات با تکیه بر گفتمان عدالت طلبی کرسی خطیر ریاست جمهوری را فتح کرد اما در ادامه با عملگرایی یا به تعبیر خودش کار بی وقفه برای مردم نخواست یا نتوانست جامعه را با گفتمانی تئوریک درگیر کند و نتیجه این شد گفتمان کار او بدون حلقه های پیرامونی بی مدافع ماند تا با کوچک ترین خرده نقادی دچار تشکیک جدی شود.
معتقدم حجم نقادی دولت خاتمی بیشتر از دولت احمدی نژاد بود اما به دلایلی که ذکر شد انتقادات نه تنها تاثیر منفی در مقبولیت خاتمی نمی گذاشت که جایگاه او را تحکیم می بخشید اما دولت احمدی نژاد تاثیر تخریبی بیشتری از انتقادات می پذیرد
در دور اول ریاست جمهوری، خاتمی سخنوری می کرد و احمدی نژاد کار می کند. خاتمی گفتمان خود را به پارادایم غالب مبدل کرد و با تمام فشارها، در امان ماند. احمدی نژاد خستگی ناپذیر کار می کند و با انتقادات کوچک هم تحت فشار قرار می گیرد. باید ماند و دید احمدی نژاد تا کجا می تواند با این رویکرد ادامه دهد؟ و در انتخابات 22 خرداد جامعه مجددا به گرایشات گفتمان محور معطوف می شود یا رویکرد کار محور را با احمدی نژاد یا دیگر مدعیان ادامه می دهد؟
نوشته شده توسط مجدالدين
در 0:30 دوشنبه 8 مهر1387
• •
لینک دائم مطلب
